Жарияланды 11.11.2026
Жаңартылды 11.11.2026
5-6 минут
Телефон нөмірі арқылы ақша аудару үшін бірнеше секунд жеткілікті. Сондықтан аударым жасау кезінде қателесу де оңай. Нөмірді қате теру немесе контактіні автоматты түрде қате таңдау - ақшаңыздың бөтен адамға кетуіне себеп болуы мүмкін.
Алайда бірден уайымдаудың қажеті жоқ. Банктерде мұндай жағдайларға арналған арнайы рәсім бар, сондықтан көп жағдайда ақшаны қайтаруға болады. Алғашқы минуттарда не істеу керектігін және алушы ақшаны қайтармаса, қайда жүгіну қажет екенін түсіндіреміз.
Ақшаны қайтарудың ең жылдам жолы - тікелей алушымен байланысу. Бұл тәсіл жиі көмектеседі: күтпеген жерден шотына ақша түскен адамдардың көбі оны қайтаруға келіседі. Ең бастысы - бірден және сыпайы түрде жазу.
Алушымен қалай байланысуға болады?
Егер аударым телефон нөмірі бойынша жасалса, алушыға жай ғана қоңырау шалуға немесе мессенджер арқылы хабарлама жазуға болады - телефон нөмірі сізге белгілі. Егер аударым карта нөмірі бойынша жасалса, алушының байланыс нөмірі сізде болмайды. Бірден банкке өтініш жолдаңыз.
Егер алушымен байланысу мүмкін болмаса немесе ол жауап бермесе, келесі қадам - аударым жасалған банкке өтініш беру.
1. Қосымшадағы операциялар тарихына кіріп, қажетті аударымды табу үшін аударымның нақты сомасы, күні, уақыты және алушының карта немесе телефон нөмірі қажет болады.
2. Home.kz қосымшасында жазбаша өтініш қалдырыңыз: «Көмектесуге қуаныштымыз» бөлімі → «Өтініштер» блогы. Мұндай өтініштер телефон арқылы шешілмейді, міндетті түрде жазбаша өтініш беру қажет.
3. Аударымның қате жасалғанын көрсетіп, операция туралы мәліметтерді тіркеңіз - банк алушының банкіне сұрау жібереді.
4. Жауапты күтіңіз - банк өтінішіңізді алғаннан кейін алушының банкімен байланысады, ал ол өз клиентіне аударымның қате жасалғаны туралы хабарлайды. Өтінішті қарау 30 күнге дейін созылуы мүмкін.
Одан кейінгі шешім алушының өзіне байланысты: банк оның келісімінсіз шотынан ақша ала алмайды. Телефон нөмірі бойынша жасалған аударымдар үшін ақшаны қайтару туралы сұрау жіберу қызметі де бар: алушы сұрауды көріп, ақшаны өзі қайтара алады. Әзірге бұл қызмет Home Credit Bank-ті қоса алғанда, үш банктің арасында ғана жұмыс істейді.
Егер банк сұрау жібергеннен кейін алушы жауап бермесе немесе ақшаны қайтарудан бас тартса, келесі қадам - полицияға арыз беру және қажет болған жағдайда сотқа жүгіну.
Полицияға арыз беру
Алушымен тікелей байланысу мүмкін емес: банк оның деректерін жария етпейді. Егер алушы банкке ақшаны қайтарудан бас тартса, полицияға арыз беріп, аударым чегін және банктің жауабын қоса тіркеңіз. Полиция ақшаны кім алғанын анықтай алады.
Сотқа жүгіну
Егер ақша әлі де қайтарылмаса, оны сот арқылы негізсіз баю ретінде өндіріп алуға болады. ҚР Азаматтық кодексінің 953-бабына сәйкес заңды негіздерсіз алынған мүлік қайтарылуға тиіс. Мұндай істерде сот әдетте ақша жіберушінің жағына шығады, алайда істі қарау бірнеше айға созылуы мүмкін.
Процестің объективті себептерге байланысты ұзаққа созылатын жағдайлары да болады, сондықтан бұған алдын ала дайын болған жөн.
Ақша жұмсалып қойса
Егер алушының шотында ақша болмаса, берешекті өндіріп алу мүмкін болмайды. Тіпті сіздің пайдаңызға шыққан сот шешімі де борышкердің шотына ақша түсуіне қарай біртіндеп орындалады.
Алаяқтыққа ұқсаса
Егер аударым кездейсоқ қателіктің салдарынан емес, алдау схемасының бір бөлігі болса, бұл енді азаматтық дау емес, полицияға арыз беруге негіз болады. Мұндай істерде ақшаны қайтару тергеу барысына байланысты болады.
Шағын сома болса
Аз сомалар бойынша сотқа жүгіну уақыт пен күш тұрғысынан көбіне тиімсіз болады. Мұндай жағдайда ақшаны алушымен тікелей сөйлесу кез келген ресми рәсімге қарағанда тиімдірек.
Кейде керісінше жағдай да болады - картаңызға сізге беймәлім ақша түседі. Бұл жағдайда заң талабы анық: заңды негізсіз алынған ақшаны қайтару қажет.
Бұл ақшаны жұмсамаңыз және жіберуші ұмытып кетеді деп күтпеңіз - шотыңызға ақша түскені туралы өз банкіңізге хабарлаңыз. Мүмкіндігінше, операциялар тарихында жіберушінің байланыс деректері көрсетілсе, онымен тікелей байланысыңыз. Бұл кейін полиция немесе сот арқылы мәселені шешуге тырысқаннан әлдеқайда жылдам әрі оңай.
Қате | Неліктен кедергі болады | Не істеу керек |
|---|---|---|
| Ақша алушының ақшаны өз еркімен қайтаратынына үміттеніп, күту | Уақыт өткен сайын ақшаның жұмсалып кету қаупі арта түседі | Алғашқы сағаттардың ішінде ақша алушыға және банкке хабарласу |
| Банкке бармай, бірден сотқа жүгіну | Банк мәселені сот шығындарынсыз тезірек шеше алады | Алдымен банкке өтініш беріп, сотқа жүгінуді ең соңғы амал ретінде қалдыру |
| Аударым туралы мәліметтерді сақтамау | Нақты сомасы, күні мен уақыты болмаса, банкке операцияны табу қиынырақ болады | Төлем тарихынан аударым чегін бірден сақтаңыз |
| Қате түскен ақшаны жұмсау | Бұл жіберуші алдындағы берешекті туындатады және ақшаны қайтару міндетінен босатпайды | Ақшаның шотқа түскені туралы банкке хабарлап, қаражатты жұмсамау |
| Банк алушының келісімінсіз ақшаны есептен шығаруға міндетті деп санау | Банк алушының шотындағы қаражатты біржақты тәртіппен алып қоя алмайды | Егер алушы банкке ақшаны қайтарудан бас тартса, полицияға жүгіну |
Бұл әрекеттер ретін сақтап қойыңыз - аударым қате жасалған жағдайда қажет болуы мүмкін.
☐ Алушының байланыс деректері белгілі болса, дереу хабарласу
☐ Аударымның түбіртегін сақтаңыз: сомасы, күні, уақыты, алушының нөмірі
☐ Home.kz-те жазбаша өтініш қалдыру: «Көмектесуге қуаныштымыз» → «Өтініштер»
☐ Уақытты босқа жоғалтпай, алғашқы күні-ақ банкке жүгіндіңіз
☐ Алушы қайтарудан бас тартса - полицияға арыз беру
☐ Қажет болған жағдайда негізсіз баю туралы бапқа сәйкес сотқа жүгінуге болатынын білу
Банк алушының шотынан ақшаны өз бетінше есептен шығара ала ма?
Жоқ, алушының келісімінсіз немесе сот шешімінсіз банк басқа адамның шотынан ақшаны есептен шығаруға құқылы емес. Банк тек сіздің сұрауыңызды жеткізіп, егер мұндай қызмет қолжетімді болса, алушыға ақшаны қайтаруды растауды ұсына алады.
Қате аударымға қатысты өтінішті банк қанша уақытта қарайды?
30 күнге дейін. Банк алушының банкіне өтініш жолдайды, ал мәселенің шешілуі алушының ақшаны қайтаруға келісім беруіне байланысты болады.
Алушыны танымасам және онымен байланыса алмасам, не істеуім керек?
Мұндай жағдайда банкке жүгінуден басқа амал жоқ: ол аударым туралы өзінде бар мәліметтер негізінде алушының банкіне сұрау жібереді.
Бірнеше ай бұрын жасалған аударым бойынша ақшаны қайтаруға бола ма?
Заң бойынша, иә - мұндай істер бойынша талап қою мерзімі үш жылды құрайды. Алайда неғұрлым ертерек жүгінсеңіз, ақшаның әлі жұмсалмаған болу ықтималдығы соғұрлым жоғары болады.
Полицияға қашан жүгіну керек?
Егер алушы банктің сұрауы бойынша ақшаны қайтарудан бас тартса: банк алушының деректерін жария етпейді, ал полиция оларды анықтай алады. Алаяқтық белгілері байқалса, банкке өтініш берумен қатар бірден полицияға жүгініңіз.
Қысқаша айтсақ, қате аударым кезінде әрекет ету тәртібі мынадай:
• алдымен ақша алушымен тікелей байланысыңыз - бұл көбіне кез келген ресми рәсімдерге қарағанда жылдам нәтиже береді;
• одан кейін операцияның мәліметтерін көрсете отырып, Home.kz қосымшасында («Көмектесуге қуаныштымыз» → «Өтініштер») жазбаша өтініш қалдырыңыз;
• банк алушының банкіне сұрау жібереді. Өтінішті қарау 30 күнге дейін созылуы мүмкін, ал алушының келісімінсіз оның шотынан ақшаны есептен шығара алмайды;
• егер алушы ақшаны қайтарудан бас тартса, полицияға арыз беріп, содан кейін негізсіз баюға байланысты талап қою қажет;
• егер ақша сіздің шотыңызға қате аударылса, оны жұмсамаңыз және бұл туралы мүмкіндігінше тезірек банкке хабарлаңыз.
Деректемелердегі қателік - жағымсыз жағдай, алайда оны шешуге болады. Неғұрлым тез әрекет етіп, аударым туралы мәліметтерді нақты сақтасаңыз, ақшаны сотқа жүгінбей қайтару мүмкіндігі соғұрлым арта түседі.